Tongdiagnose in de TCM: waar een behandelaar naar kijkt

Waarom de TCM naar de tong kijkt

Tongdiagnose [舌诊] maakt deel uit van wat de TCM de vier onderzoeken noemt: kijken, luisteren en ruiken, vragen, en de pols voelen. De tong hoort bij het kijken, en voor veel behandelaars levert juist de tong daarbij de meeste informatie op.

Volgens de TCM-theorie weerspiegelt de tong de toestand van qi, bloed en lichaamsvochten, en zijn verschillende delen van de tong verbonden met verschillende organen. Omdat een tong binnen enkele dagen kan veranderen, vergelijken behandelaars de tong van bezoek tot bezoek, in plaats van af te gaan op één enkele blik.

Wat de TCM een evenwichtige tong vindt

De klassieke beschrijving van een evenwichtige tong is een bleekrood tonglichaam met een dun, wit beslag. De tong is vochtig zonder nat te zijn, heeft geen diepe barsten, is niet gezwollen en niet dun, en beweegt vrij. Alles wat een behandelaar verder noteert, is een afwijking van dit beeld.

De kleur van het tonglichaam

Behandelaars kijken eerst naar de kleur van de tong zelf, onder een eventueel beslag. De traditie verbindt elke kleur met een ander beeld:

• Bleek. Bleker dan bleekrood. De TCM associeert deze kleur met patronen zoals Qi Deficiency [气虚] en Blood Deficiency [血虚], of met kou.
• Rood. Roder dan normaal, opgevat als een teken van hitte. Een rode tong met weinig of geen beslag is het klassieke beeld van Yin Deficiency [阴虚].
• Dieprood. Een donker, karmozijnrood tonglichaam, dat de traditie opvat als sterkere of al langer bestaande hitte.
• Paars of blauwachtig. In de TCM verbonden met qi of bloed dat niet vrij stroomt.

Vorm en andere kenmerken

De vorm van de tong en de details ervan vullen het beeld aan:

• Gezwollen, met tandafdrukken langs de randen. Vaak verbonden met Spleen Qi Deficiency [脾气虚] en met wat de TCM vochtigheid noemt.
• Dun. Geassocieerd met een tekort aan bloed of yin.
• Barsten. Gelezen naar de plek waar ze zitten en hoe diep ze zijn. Een barst in het midden wordt verbonden met de Maag.
• Rode stipjes of een rode tongpunt. Geassocieerd met hitte, bij de tongpunt met het Hart.

Het tongbeslag

Het beslag is de dunne laag boven op de tong. Volgens de TCM komt een dun, wit beslag voort uit de qi van de Maag en geldt het als normaal. Behandelaars kijken naar de dikte en de kleur, naar hoe vochtig het beslag is en naar plekken waar het ontbreekt:

• Dik. Verbonden met vochtigheid of met voedsel dat niet goed wordt verteerd.
• Geel. Opgevat als hitte. Een wit beslag wordt verbonden met kou of met een normale toestand.
• Afgeschilferd of plaatselijk afwezig. Geassocieerd met Stomach Yin Deficiency [胃阴虚] of met een tekort aan yin in het algemeen.
• Zeer nat of zeer droog. Opgevat als een teken van hoe de lichaamsvochten verdeeld zijn.

De tongkaart

De TCM verdeelt de tong in gebieden die elk een orgaansysteem weerspiegelen. De punt hoort bij het Hart en de Longen, de zijkanten bij de Lever en de Galblaas, het midden bij de Milt en de Maag, en de achterkant bij de Nieren, de Blaas en de Darmen.

Deze organen zijn in de TCM functionele systemen, niet de anatomische organen die een arts onderzoekt. Een opmerking over het gebied van de Lever zegt niets over de uitslag van een levertest.

De onderkant van de tong

Veel behandelaars vragen u ook uw tong op te tillen, om de twee aders eronder te bekijken. In de TCM worden aders die donker, gezwollen of vertakt lijken geassocieerd met bloed dat niet vrij stroomt. Daarom vraagt Noonla naast een foto van de bovenkant ook om een foto van de onderkant.

Zo bekijkt u uw eigen tong

Een tong is makkelijk verkeerd te lezen, dus kijk er bij voorkeur steeds onder dezelfde omstandigheden naar:

• Kijk bij daglicht of bij neutraal wit licht, met uw gezicht naar een raam.
• Kijk 's ochtends, voordat u eet, koffie drinkt of uw tong poetst.
• Vermijd vooraf gekleurd eten en gekleurde dranken, zoals koffie, thee, rode biet, bessen en snoep.
• Steek uw tong ontspannen en plat uit, en niet langer dan ongeveer vijftien seconden, want als u forceert, verandert de kleur.
• Vergelijk meerdere dagen in plaats van conclusies te trekken uit één blik.

Een traditionele duiding, geen diagnose

Een duiding van de tong beschrijft wat de TCM waarneemt en hoe de traditie dat noemt. Het is geen medische diagnose. Ga naar uw huisarts of tandarts als uw tong pijn doet, als die plotseling verandert, of als een wondje, knobbeltje of witte of rode plek niet binnen twee weken verdwijnt.